Ana içeriğe atla

Kasim Taşdoğan: Deng, Nasname û Îfadeya Muzîkê


Kurte

Ev nivîs hunermend û bestekar Kasim Taşdoğan, nasnameya wî ya muzîkê, estetîka deng û meylên wî yên tematîk lêkolîn dike. Di xebatê de muzîkalîte, hêza şîrovekirinê û çarçoveya çandî bi hev re hatine nirxandin; herwiha li ser xebata wî ya dawî “Xwebûn Li Te Tê” behsa bestekariya wî hatiye kirin.

 

1. Destpêk

Muzîka kurdî di van salên dawî de qonaxeke girîng a veguherînê daye. Ev veguherîn ne tenê bi nûjeniyên formel, herwiha bi naverokên nasnameyî û sosyo-polîtîk jî têkildar e. Di vê çarçoveyê de Kasim Taşdoğan yek ji hunermendên nifşê nû ye ku di muzîka xwe de hem nasname, hem hest û hem jî estetîkê de xetek berxwedanê ava dike.

Hunermendê ku li Mûşê ji dayik bûye û li Îzmîrê mezin bûye, salên xwe yên destpêkê bi performansên li kafe û sehneyên biçûk derbas kiriye, bi demê re ji repertûara tirkî ber bi repertûara kurdî ve çûye (Gazete Duvar, 2023). Muzîka wî ne tenê bijardeyeke estetîk e, di heman demê de beyaneke nasnameyê û îfadeya hestiyariya çandî ye.

 

2. Muzîkalîte: Estetîka Deng û Hêza Şîrovekirinê

2.1. Teknîka Vokal û Îfadeya Hestî

Estetîka vokal ya Kasim Taşdoğan li ser “rezonansa xwezayî” hatiye avakirin. Ji aliyê teknîkî ve ne dengekî bi temamî ji konservatûarê ye; ev rewş di muzîka wî de samîmiyet û veguhestina hestî diafirîne. Bi taybetî di performansa “Ziryanim (Zindî)” de (YouTube, 2024) tê dîtin deng bi atmosfereke sehneyê re dibe yek û rasterast bi guhdaran re têkildar dibe.

Lê, di hin performansên zindî de guherînên dînamîk ên zêde di kontrolkirina deng û hevsengiya frekans-rîtmê de balê dikişîne. Ev yek, dema ku hêza şîrovekirinê piştgirî dike, ji aliyê teknîkî ve carinan nêzî sînorê “zêde hestbûnê” dibe û ritm xwe berdide.

 

2.2. Tevnê Aranjmanê û Hevsengiya Amûran

Di berhem û şîrovekirinên Taşdoğan de gîtara akustîk, gîtara elektrîk, bas gîtar û perkûsyon bi gelemperî bi awayekî mînîmalîst têne bikaranîn. Di strana “Nav Şêrîna Min” de (YouTube, 2022) tevnê akustîk li pêş e; di dirêjahiya stranê de amûr bi awayekî piştgirîyê didin vokalê. Ev hevsengî, avahiyeke ku zelaliya muzîkê bi kûrahiya hestî re dike yek.

Lê di hin tomarkirinan de (mînak, “Hekîmo / Lo Lo Lawiko – Zindî”) zêdebûna amûran carinan dibe asteng ji bo vokalê, ev jî hevsengiya dînamîkî sînordar dike. Ji ber vê yekê, hêza herî xurt a hunermend, ango îfadeya vokalê, eger bi hevsengiya hilberînê were piştgirîkirin, dikare yekitiyeke muzîkî ya hê afîrîner derxe holê.

 

3. Naverokên Tematîk û Çandî

3.1. Nasname, Ziman û Berxwedana Muzîkî

Meyla Kasim Taşdoğan a ber bi hilberîna muzîka kurdî ve weke nîşaneyeke veguherîna çandî tê dîtin. Hunermend di daxuyaniyên xwe de diyar kiriye ku axaftina bi kurdî ne tenê “bijardeyeke zimanî” ye, di heman demê de “mecbûriyeta xwe îfadekirinê” ye (Bianet, 2024).

Ziman û metaforên ku Taşdoğan di berhemên xwe de û yên şîrove dike bi gelemperî li dora mijarên “berxwedan”, “rê”, “xwe-bûn” û “bîranînê” teşe digirin. Ev rewş, muzîka wî ji qadeke estetîkî derdixe û vediguhezîne qadeke îfadeya çandî.

3.2. Berhema Dawî: Xwebûn Li Te Tê

Singla dawî ya hunermend a di sala 2025’an de hatiye weşandin, “Xwebûn Li Te Tê”, yek ji berhemên wî yên orîjînal e ku gotin û muzîk jî aîdî wî ne (Cewlik.net, 2025). Di berhemê de mijarên “ xwe-mikurhatinî” û “xwe-hişmendî” têne bikaranîn; nasnameya bestekarî ya Taşdoğan derdikeve pêş.

Ji aliyê muzîkî ve berhem xwedî avahiyeke sade û hundirîn e. Tê hîskirin li ser bingeha gîtara akustîk hatiye avakirin, tona vokalê jî vekirî û tenik hatiye hiştin. Ji ber ku notayek an rêzika akordan a fermî ya tonal a berhemê tune ye, her nirxandineke li ser avahiya harmonîk divê weke texmînek li ser bingeha analîza guhdariya muzîkî were dîtin.

Ev avahiya sade, ji enstrumantasyonên giran ên berhemên berê yên Taşdoğan cihê ye û awayekî vegotinê ku hest di navendê de ye derdixe pêş.

 

5. Encam

Kasim Taşdoğan, di muzîka xwe de hest, nasname û estetîkê bi hev re dihewîne û têkiliyeke bi muzîka kurdî re diafirîne. Muzîka wî ne tenê îfadeyeke kesane ye; di heman demê de ji nû ve dengvedana bîreke kolektîf e. Berhema wî ya nû “Xwebûn Li Te Tê” nasnameya bestekarî ya hunermend derdixe pêş. Bi kêmasiyên xwe re jî, ev rêwîtiya muzîkî hem veguhertineke hundirîn hem jî dengeke berxwedana çandî ye.

 

Çavkanî • Bianet. (2024). Kasim Taşdoğan: Cihê ku te herî zêde êşandiye, cihê ku tu lê radibî ye. [Gihîştin: https://bianet.org/haber/kasim-tasdogan-en-incindigin-yer-ayaga-kalktigin-yerdir-281553] •    Gazete Duvar. (2023). Kasim Taşdoğan: Zordarî serhildêrê xwe diafirîne. [Gihîştin: https://www.gazeteduvar.com.tr/kasim-tasdogan-baskilar-kendi-isyancisini-yaratiyor-haber-1628181] •       Cewlik.net. (2025). Ji Kasim Taşdoğan Stranek Nû: Xwebûn Li Te Tê. [Gihîştin: https://cewlik.net/kasim-tasdogandan-yeni-sarki-xwebun-li-te-te] •           YouTube. (2022–2025). Kasim Taşdoğan – Nav Şêrîna Min, Ziryanim (zindî), Hekîmo / Lo Lo Lawiko (Zindî). •        Apple Music. (2024). Dîskografiya Kasim Taşdoğan. [Gihîştin: https://music.apple.com/tr/artist/kas%C4%B1m-ta%C5%9Fdo%C4%9Fan/1564356391]

 

 

Silav xwînerên delal, min ev blog ji bo muzîka kurdî bêtir ji hêla akademîk û analîzê xwe bide pêşberî xwîneran ava kir.

Bo hevgirtineke perwerdeya muzîka kurdî, sûdwergirtina ji nivîsên blogê bo xwendekaran.

Hay jê hebe!! tu gotin û nivîs nayê maneya “ku ev temam e û çêbûye” ger te hebe gotinek di şîroveyan de binivîsîne an jî bi vê maîl-navnîşanê ji min re binivîsîne.

zuhat.kaya7@gmail.com

 

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Mem Ararat û Estetîka Hestiyariya Rûkalbûyî(banegehî, rûkî, sathî): Di Çarçoveya Muzîka Kurdî de Rexneyek

Kurte Ev xebat, di muzîka kurdî ya hevdem de bi populerbûnê re derket holê guherînên estetîkî û formel, bi nimûneya Mem Ararat ve lêkolîn dike. Muzîka Ararat, ji kevneşopiya muzîka gelêrî tê lê bi mînîmalîzma hestiyarî ya pîşesaziya muzîka modern ve hatiye adaptekirin, formeke hilberîna nav-estetîk temsîl dike. Di gotarê de avahiya melodîk a Ararat, têkiliya gotin-melodî, stratejiya estetîka hestiyarî û pozîsyona hunerî hatiye lêkolîn; di encamê de, muzîka hunermend “ji veguheztina hestê ya rastî zêdetir, temsîla hestê estetîze dike” tê pêşniyazkirin. Xebat, hilberîna Ararat wekî nimûneyeke tipîk a derbasbûna ji vegotina kûr di muzîka kurdî de ber bi hestiyariya rûkal(sathî, yuzeysel)ve bi awayekî rexneyî nîqaş dike. Peyvên Sereke: Mem Ararat, muzîka kurdî, estetîk, teoriya muzîkê, çanda populer, hestiyarî   1. Destpêk Muzîka kurdî, di dîrokê de bûye hilgirê devkî yê bîra civakî, berxwedanê û hestê kolektîf. Kevneşopiya dengbêjiyê, yek ji formên herî otantîk ên vê berdewamiya ...

Di Muzîka Kurdî de Payîzok: Analîzeke Yekbûyî ya Modal û Seyirê

Kurte Payîzok di muzîka kurdî de nîşaneya têkilîya mirovan bi xwezayê re ye.  Payîzok ne “maqam”eke klasîk e, formeke modal a estetîk e ku hestên xemgînî, demborîbûn, çûyîn û vegera demsalî nîşan dide. Bi taybetî di kevneşopiya dengbêjiyê de, ya diyarker ne avahiya navberî ya rêzikê ye, awayê seyrê û vegotina hestyarî ye. Ev nivîs, vê formê ji aliyê modal, melodîk û hestyarî ve lêkolîn dike û têkiliya payîzokê bi xwezare îfade dike. 1. Destpêk Muzîk bo kurdan di destpêka her karî de întro ye, di navbera xweza, têkiliyên civakî, hezkirin, şer û mirovan de muzîk dibe girêdanek, li ser van hîs û tevgerên civakê de li gel gelek modalan payîzok jî heye ku ew modala kurdî ye Muzîka Kurdî bi cihêrengiya xwe ya modal, veguherînên mîkrotonal û dewlemendiya melodîk tê nasîn (Blum, 2002). Payîzok, wekî formeke modal di vê kevneşopiyê de atmosfereke payîzî ya xemgîn diafirîne ku ne tenê demsala payîzê, her wiha vegera hundirî ya mirovî û hêdî hêdî vemirîna wî jî temsîl dike. Ji aliyê muzîkoloj...

Heyranok: Di Muzîka Kurdî de Modalîte û Estetîka Gotinê

Heyranok, di muzîka gelêrî ya Kurdî de cureyek e ku dengê jinan di navendê de ye û bi tundiya hîsî ve tê der. Ev cure, hem ji aliyê folklorîk û hem ji aliyê muzîkolojîk ve balê dikşîne ji sîstema tonal a klasîk a rojavayî serbixwe, li ser bingeheke modal hatiye avakirin. (Pênaseyeke perwerdeyê a akademîk û pratîkê li ser muzîka kurdî ya ku em dibêjin; Payîzok, Heyranok, Berîte, Lawj û hwd. ve nehatiye kirin.) 1. Pênase û Fonksiyona Muzîkal a Heyranokê Şehab Xalîdî (2021), heyranokê wekî “stranên lîrîk ên kurt ên ku jinan hestên xwe yên hundirîn tînin ziman” pênase dike. Abdullah & Zagros (2022) û Mamand & Badan (2024), awayên performansê, profîlên îcrakar û avahiya melodîk a heyranokê lêkolîn kirine û varyasyonên melodîk û modal ên vê cureyê derxistine holê. Heyranok bi awayekî gelemperî di warê rîtmê de bi pîvana azad, di warê melodîk de jî bi rêzikên modal ên sînordar ve formeke taybet e. 2. Modalîte û Avahiya Navberan Lêkolînên cuda nîşan didin ku heyranok xwedî karaktereke ...